FiveM Script (Resource) Nedir?

FiveM'de her eklenti bir resource (kaynak) olarak adlandırılır. Lua, JavaScript veya C# ile yazılabilir. Polis sistemi, envanter, garaj, bankacılık, housing — tüm oyun mekanikleri resource olarak sunucuya eklenir. FiveM script nedir sorusunun cevabı: sunucunuzun oyun mantığını oluşturan modüler yazılım parçalarıdır.

Resource Dosya Yapısı

Her resource bir klasördür ve fxmanifest.lua (veya eski __resource.lua) dosyası içerir. Manifest; script dosyalarını, client/server ayrımını, bağımlılıkları ve stream asset'lerini tanımlar.

client_scripts — oyuncu tarafında çalışan kod
server_scripts — sunucu tarafında çalışan kod
shared_scripts — her iki tarafta çalışan kod
dependencies — önce yüklenmesi gereken resource'lar

Framework: ESX vs QBCore

RP sunucularının omurgası framework'tür. ESX uzun süredir kullanılan, geniş script ekosistemi olan bir yapıdır. QBCore daha modern API, qb-target entegrasyonu ve aktif geliştirme ile popülerleşmiştir. İkisi aynı sunucuda birlikte kullanılmaz — kurulumda birini seçin.

ESX Avantajları

Geniş script pazarı, Türkçe topluluk desteği, çok sayıda hazır paket.

QBCore Avantajları

Temiz kod yapısı, qb-inventory/qb-phone entegrasyonu, güncel best practice'ler.

Script Kurulum Adımları

Resource klasörünü resources/ altına kopyalayın.
Bağımlılıkları (oxmysql, ox_lib vb.) önce kurun.
server.cfg'ye ensure satırı ekleyin — sıra önemli.
Veritabanı SQL dosyasını import edin.
Config dosyasında sunucuya özel ayarları yapın.
Restart atın ve F8 konsolunda hata kontrol edin.

Performans ve Güvenlik

Her script CPU ve RAM tüketir. Bilinmeyen kaynaklardan script indirmeyin — backdoor riski vardır. resmon ile ms tüketimini izleyin. Ağır scriptler sunucu FPS'i düşürür; RAM ve CPU ayarları rehberimizde kaynak planlamasını anlattık.

Popüler Script Kategorileri

Envanter: ox_inventory, qb-inventory
Target: ox_target, qb-target
Telefon: lb-phone, qs-smartphone
Polis/EMS: ps-dispatch, cd_dispatch
Housing: qs-housing, loaf_housing

Script Satın Alma ve Lisans

Tebex ve Cfx.re forum üzerinden script satın alınabilir. Lisans anahtarı (escrow) korumalı scriptler sunucu key'inize bağlanır. Yedekleme ve güncelleme politikalarını satıcıdan öğrenin.

SSS

Script olmadan FiveM sunucusu olur mu?

Teknik olarak evet ama RP veya mod sunucusu için script şarttır.

Kaç script kurulmalı?

Kalite nicelikten önemli. 80+ script yerine optimize 40–50 script daha iyi FPS verir.

ox_lib nedir?

Overextended kütüphanesi; modern scriptlerin ortak bağımlılığı. Callback, UI ve utility fonksiyonları sağlar.

Script hatası sunucuyu çökertir mi?

Kötü yazılmış script tüm sunucuyu etkileyebilir. Test ortamında deneyin.

Ücretsiz script güvenli mi?

Açık kaynak GitHub scriptleri incelenebilir; leak scriptlerden kaçının.

Sonuç

FiveM scriptleri sunucunuzun kalbini oluşturur. Doğru framework seçimi, temiz kurulum sırası ve performans izleme başarılı RP sunucusunun temelidir. Kurulum adımları için FiveM server kurulum rehberimize, altyapı için FiveM hosting paketlerimize bakın.

Lua vs JavaScript

FiveM scriptleri çoğunlukla Lua ile yazılır. JavaScript (Node.js) desteği de vardır ancak ekosistem Lua ağırlıklıdır. Yeni script yazacaksanız Lua öğrenmeniz faydalıdır. C# scriptleri performans kritik işlerde kullanılır.

Event Sistemi

FiveM event-driven mimari kullanır. Client-server arası TriggerServerEvent, TriggerClientEvent ile iletişim kurulur. Callback pattern (ox_lib) modern scriptlerde standarttır. Event spam performansı düşürür — throttle mekanizması kullanın.

Veritabanı Entegrasyonu

oxmysql modern RP sunucularının standart veritabanı bağlantısıdır. mysql-async eski scriptlerde görülür. Connection pool ayarlarını config'de optimize edin. Prepared statement kullanan scriptler SQL injection'a karşı güvenlidir.

Escrow ve Açık Kaynak

Escrow korumalı scriptler bytecode olarak dağıtılır; kaynak kodu görülemez. Açık kaynak scriptler incelenebilir ve özelleştirilebilir. Production sunucusunda bilinmeyen leak script kullanmayın — backdoor riski yüksektir.

Custom Script Geliştirme

Kendi scriptinizi yazmak için FiveM native API dokümantasyonunu inceleyin. Basit komut scripti ile başlayın; karmaşık sistemlere kademeli geçin. Test sunucusunda geliştirme yapın — production'da deneme yapmayın.

Detaylı Uygulama ve İzleme

Sunucu kurulumu ve optimizasyonu tek seferlik bir proje değil, sürekli bir süreçtir. İlk kurulumdan sonra en az bir hafta boyunca TPS, FPS, ping ve kaynak kullanım metriklerini günlük izlemenizi öneririz. Peak saatlerde (akşam 20:00–24:00) performans genelde en düşük seviyededir — testlerinizi bu saatlerde yapın. Anormal spike veya sürekli düşüş trendi donanım yetersizliği veya yapılandırma hatasına işaret eder.

Yedekleme stratejinizi kurulum günü oluşturun, sunucu sorun yaşadıktan sonra değil. Otomatik günlük yedekleme + haftalık manuel kontrol ideal kombinasyondur. Yedekleri farklı lokasyonda (off-site) tutun — aynı disk üzerindeki yedek hardware arızasında işe yaramaz.

Güvenlik güncellemelerini ihmal etmeyin. İşletim sistemi patch'leri, oyun sunucu yazılımı güncellemeleri ve plugin/script güncellemeleri düzenli yapılmalıdır. Güncelleme öncesi mutlaka yedek alın ve mümkünse test ortamında deneyin.

Topluluk geri bildirimini dinleyin. Oyuncular lag, ping veya bağlantı sorunlarını genelde ilk fark eden kişilerdir. Discord ticket sistemi ve düzenli anketler sunucu kalitesini artırmanın en hızlı yoludur.

Ölçeklendirme kararını veriye dayandırın. "Belki lazım olur" diye fazla RAM veya CPU almak bütçe israfıdır; "idare eder" diye yetersiz kaynakta kalmak oyuncu kaybettirir. Metrikler yükseltme veya optimizasyon kararını netleştirir.

Sunucu yönetim paneli seçimi uzun vadeli operasyonu etkiler. Pterodactyl, AMP veya txAdmin gibi paneller farklı oyun türlerinde avantaj sağlar. Panel üzerinden schedule restart, otomatik yedekleme ve kaynak grafikleri günlük yönetimi kolaylaştırır.

Rekabet analizi yapın: benzer sunucuların slot, plugin ve donanım seçimlerini inceleyin. Kopyalamak yerine niş içerik ve kaliteli altyapı ile farklılaşın. Sürdürülebilir büyüme teknik mükemmellik ve topluluk yönetiminin birleşiminden doğar.

Rainy Bilişim Hizmetleri

Rainy Bilişim olarak Minecraft, FiveM, CS2 ve Rust oyun sunucuları ile VDS, Ryzen VDS, GPU sunucu ve fiziksel sunucu hizmetleri sunuyoruz. Tüm paketlerde DDoS koruması, NVMe SSD disk ve İstanbul lokasyon standarttır. Oyun sunucunuz için Minecraft hosting, FiveM hosting, CS2 hosting ve Rust hosting paketlerimizi inceleyebilirsiniz. Genel amaçlı projeler için VDS sunucu, yüksek frekanslı oyun projeleri için Ryzen VDS, AI ve render iş yükleri için GPU sunucu, maksimum performans için fiziksel sunucu seçeneklerimiz mevcuttur.

Teknik destek ekibimiz kurulum, optimizasyon ve kaynak planlaması konularında yardımcı olmaktadır. Blog sayfamızdaki diğer rehberlerle birlikte bu yazı, sunucu projenizi planlarken kapsamlı bir kaynak oluşturur. Sorularınız için iletişim kanallarımızdan bize ulaşabilirsiniz.

Özet ve Sonraki Adımlar

Bu rehberde ele aldığımız konuları uygularken küçük adımlarla ilerlemenizi öneririz. Her değişiklikten sonra performans metriklerini ölçün ve geri alınabilir yedekler alın. Rainy Bilişim altyapısında DDoS koruması, NVMe disk ve Ryzen işlemci standart olarak sunulmaktadır. Sorularınız için destek ekibimize ulaşabilir veya blog'umuzdaki ilgili rehberleri inceleyebilirsiniz. Doğru altyapı seçimi uzun vadeli sunucu başarısının temelidir; acele karar vermek yerine ihtiyacınızı analiz edin.

Tüm yazılar